Wat is ISO 15118 precies?
ISO 15118 is een internationale communicatiestandaard die het gesprek tussen je elektrische auto en een laadpunt regelt. Bij oudere laadpalen verloopt die communicatie via een eenvoudig analoog signaal: een pilotsignaal dat start, stop en maximale stroom doorgeeft. ISO 15118 vervangt dit door een volwaardige digitale verbinding via Power Line Communication (PLC), die door de laadkabel zelf loopt.
Hierdoor kunnen auto en laadpaal veel meer uitwisselen: wie laadt er, hoeveel stroom is beschikbaar, wanneer is de sessie klaar en mag er worden teruggeleverd? Dit is de technische basis voor functies die steeds belangrijker worden naarmate meer mensen elektrisch rijden en slimmer willen laden op zonnestroom of een dynamisch energiecontract.
De drie onderdelen van ISO 15118
De standaard bestaat uit meerdere delen. Voor laadpalen zijn er drie relevant:
- ISO 15118-2: de eerste praktisch inzetbare versie, gepubliceerd in 2014. Regelt AC- en DC-laden, beveiligde communicatie en Plug & Charge. Dit is de versie die de meeste huidige laadpalen ondersteunen.
- ISO 15118-3: beschrijft de fysieke laag, dus hoe de data via PLC over de laadkabel reist. Niet zichtbaar voor de gebruiker, maar noodzakelijk voor de andere delen.
- ISO 15118-20: de nieuwste generatie, vastgesteld in 2022. Voegt bidirectioneel laden (V2G, V2H, V2B), strengere beveiliging via TLS 1.3 en draadloos laden toe. Zonder ISO 15118-20 is volwaardig V2G niet mogelijk.
De versies werken naast elkaar. Een laadpaal kan ISO 15118-2 activeren voor Plug & Charge en tegelijk zijn voorbereid op ISO 15118-20 voor bidirectioneel laden. Welke versies actief zijn, staat in de specificaties van de wallbox.
Plug & Charge: laden zonder pas of app
De bekendste toepassing van ISO 15118-2 is Plug & Charge. Je sluit de laadkabel aan en de sessie start automatisch. Geen laadpas, geen app, geen QR-code. De auto stuurt via de kabel een digitaal certificaat naar de laadpaal. Dat wordt in een paar seconden geverifieerd, waarna de stroom gaat lopen en de afrekening via je laadcontract verloopt. Certificaten zijn moeilijker te kopiëren dan een RFID-pas en de authenticatie verloopt volledig versleuteld.
Plug & Charge is al actief op auto's van onder meer Mercedes-Benz (EQE, EQS, EQB), Porsche Taycan, Audi e-tron en Q8 e-tron, BMW i4, i5, i7 en iX, Hyundai Ioniq 5 en Ioniq 6, Ford Mustang Mach-E en de Volkswagen ID.4. Meer dan twintig merken hebben wereldwijd enige vorm van ISO 15118-ondersteuning aangekondigd. De uitrol verloopt per model en per regio, maar de richting is duidelijk.
ISO 15118-20 en bidirectioneel laden
Bij bidirectioneel laden levert je auto stroom terug. V2H (Vehicle-to-Home) voedt je huis vanuit de accu. V2G (Vehicle-to-Grid) levert terug aan het elektriciteitsnet. Beide vereisen een intensievere uitwisseling dan een normale laadsessie: auto en paal moeten het eens worden over richting, hoeveelheid, planning en veiligheidsregels voor de accu. ISO 15118-20 regelt precies dat.
Aan de auto-kant zijn de Volkswagen ID.3, ID.4, ID.5 en ID Buzz technisch voorbereid op V2G via DC-laden. BMW biedt V2G voor de iX3 al aan in Duitsland. Aan de paal-kant werken fabrikanten als Alfen, Zaptec en Peblar aan modellen met ISO 15118-20 ondersteuning. Wil je nu al instappen? Kijk dan naar een bidirectionele laadpaal met expliciete ISO 15118-20 certificering. De praktische V2G-uitrol voor consumenten in Nederland loopt via pilotprogramma's.
Welke laadpalen ondersteunen ISO 15118?
Niet elke laadpaal ondersteunt ISO 15118 automatisch. Eenvoudige instapmodellen gebruiken vaak het oudere PWM-signaalprotocol, zonder PLC-communicatie. Een slimme laadpaal uit het middensegment of hoger heeft doorgaans ISO 15118-2 aan boord, en de nieuwste modellen zijn al voorbereid op ISO 15118-20.
Check in de specificaties of ISO 15118-2 (Plug & Charge-ready) of ISO 15118-20 (V2G-ready) vermeld staat, en of de paal regelmatige firmware-updates krijgt. Bij Wallbox Discounter staat per laadpaal vermeld welke protocollen worden ondersteund.
AFIR: wanneer wordt ISO 15118 verplicht?
De Europese AFIR-verordening (Alternative Fuels Infrastructure Regulation) maakt ISO 15118 stap voor stap verplicht:
- Vanaf 8 januari 2026 moeten alle nieuw geplaatste publieke AC-laadpunten ISO 15118-2 ondersteunen. De verplichting geldt voor nieuwe installaties, niet retroactief.
- Vanaf 1 januari 2027 wordt ISO 15118-20 verplicht voor alle nieuw geplaatste laadpunten: zowel publieke als private, zowel AC als DC. Dat betekent dat ook nieuw geplaatste thuislaadpalen aan deze eis moeten voldoen.
Voor thuislaadpalen geldt de verplichting nu nog niet rechtstreeks. Maar fabrikanten bouwen ISO 15118 sowieso in omdat ze voor publieke én private markten willen leveren. Wie nu een wallbox koopt die de standaard ondersteunt, profiteert mee van de bredere uitrol en heeft minder kans op een paal die over een paar jaar achterloopt.
Wat betekent dit voor jouw laadpaal?
ISO 15118-2 is de basis voor Plug & Charge en digitale communicatie. ISO 15118-20 is de basis voor V2G, en wordt vanaf 2027 de standaard voor alle nieuwe laadpunten, ook privaat. Een laadpaal met ISO 15118-ondersteuning en een goede updatestrategie past nu al in een slim energiesysteem en blijft dat in de toekomst doen.
Wil je weten welke paal past bij jouw situatie en auto? Bekijk het aanbod of vraag advies via telefoon of WhatsApp. We helpen je de juiste keuze maken, zonder verplichtingen.