Waarom "ISO 15118 ondersteund" nog niets zegt
Fabrikanten zetten in productspecificaties vaak alleen "ISO 15118" of "ISO 15118 ready". Dit zegt eigenlijk nog helemaal niks. ISO 15118 is een familie van normen met genummerde delen. Elk deel regelt iets anders. Pas het nummer achter het streepje vertelt je welke functies de paal beheerst.
Voor een koper tellen er twee: ISO 15118-2 en ISO 15118-20. De andere delen draaien op de achtergrond of zijn testnormen voor fabrikanten. Dat auto en laadpaal überhaupt digitaal met elkaar praten in plaats van via een simpel analoog signaal, is de kern van hoe ISO 15118 werkt. Welke functies dat gesprek oplevert, bepaalt het deelnummer.
ISO 15118-1 legt de algemene informatie en definities vast waar de andere delen op terugvallen. ISO 15118-3 beschrijft de fysieke laag en de gegevensverbindingslaag, dus hoe de data via Power Line Communication over de laadkabel reist. Allebei merk je als gebruiker niet, dus laat ze buiten je vergelijking.
ISO 15118-2 en ISO 15118-20 naast elkaar
Deze tabel zet de twee delen naast elkaar op de punten waar ze van elkaar verschillen.
| Kenmerk | ISO 15118-2 | ISO 15118-20 |
|---|---|---|
| Europese normversie die AFIR noemt | EN ISO 15118-2:2016 | EN ISO 15118-20:2022 |
| AC- en DC-laden | Ja, allebei | Ja, allebei |
| Plug & Charge | Ja, dit deel maakt het mogelijk | Ja, maar AFIR eist bij openbare palen dan allebei de delen |
| Bidirectioneel laden (V2G en V2H) | Niet volwaardig | Ja, dit deel maakt het mogelijk |
| Beveiliging | Versleutelde communicatie met digitale certificaten | Strenger, via TLS 1.3 |
| Energiemanagement | Afstemmen hoeveel stroom beschikbaar is en wanneer de sessie klaar is | Ook richting, hoeveelheid en planning van teruglevering |
| Draadloos laden | Nee | Ja |
| AFIR-eis voor nieuwe laadpunten | Openbare palen vanaf 8 januari 2026 | Openbare palen vanaf 1 januari 2027, particuliere palen ook (laadmodus 3 of 4) |
De twee delen sluiten elkaar niet uit. Een laadpaal kan ISO 15118-2 draaien voor Plug & Charge en tegelijk voorbereid zijn op ISO 15118-20 voor bidirectioneel laden. Welke delen daadwerkelijk aanstaan, staat in de specificaties van het model zelf.
Wat ISO 15118-2 je oplevert
ISO 15118-2 is het deel dat de meeste laadpalen vandaag draaien. Het regelt AC- en DC-laden, versleutelde communicatie en Plug & Charge. Bij Plug & Charge stuurt je auto een digitaal certificaat naar het laadpunt. Het laadpunt controleert dat certificaat in een paar seconden en daarna gaat de stroom lopen. De afrekening verloopt via je laadcontract.
Zo'n certificaat is lastiger te kopiëren dan een RFID-pas en de authenticatie verloopt volledig versleuteld. Thuis merk je er vooral het gemak van: geen pas zoeken, geen app openen. Slimme laadpalen uit het middensegment of hoger hebben ISO 15118-2 doorgaans aan boord. Eenvoudige instapmodellen gebruiken vaak nog het oudere signaalprotocol, zonder digitale communicatie over de laadkabel.
Waarom V2G alleen met ISO 15118-20 werkt
Bij bidirectioneel laden levert je auto stroom terug. V2H (vehicle-to-home) voedt je huis vanuit de accu. V2G (vehicle-to-grid) levert terug aan het elektriciteitsnet. Dat vraagt meer van het gesprek tussen auto en paal dan een gewone laadsessie. Ze moeten het eens worden over richting, hoeveelheid, planning en de veiligheidsregels van de accu. ISO 15118-20 regelt precies dat.
Let daarbij op het verschil tussen "V2G ready" en V2G die vandaag stroom teruglevert. Een paal die voorbereid is op ISO 15118-20 doet er pas iets mee als je auto het ook ondersteunt. De praktische V2G-uitrol voor consumenten in Nederland loopt op dit moment via pilotprogramma's. Wil je nu al instappen, zoek dan een model met expliciete ISO 15118-20 certificering en check of de paal regelmatige firmware-updates krijgt.
Vanaf wanneer eist AFIR welke versie?
AFIR is de Europese verordening voor infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Die koppelt harde data aan de twee delen. Let op één ding: de eisen gelden alleen voor laadpunten die vanaf die datum geïnstalleerd of gerenoveerd worden. Renoveren betekent hier een ingrijpende of volledige vervanging van de laadpuntapparatuur. Gewoon onderhoud telt niet mee en een losse laadkabel vervangen evenmin. Je bestaande paal hoeft dus niets zolang je hem laat staan.
- Vanaf 8 januari 2026 voldoen nieuwe openbaar toegankelijke laadpunten, zowel AC als DC, minimaal aan EN ISO 15118-1:2019, -2:2016, -3:2016, -4:2019 en -5:2019.
- Vanaf 1 januari 2027 komt daar voor nieuwe openbaar toegankelijke laadpunten EN ISO 15118-20:2022 bij. Bieden ze Plug & Charge aan, dan voldoen ze aan zowel EN ISO 15118-2:2016 als EN ISO 15118-20:2022.
- Vanaf 1 januari 2027 geldt voor nieuwe particuliere laadpunten met laadmodus 2, dus een gewoon stopcontact, EN IEC 61851-1:2019.
- Voor laadmodus 3 of 4, de gewone wallbox aan je muur, geldt vanaf diezelfde datum EN ISO 15118-20:2022.
Dat laatste punt hoor je zelden, maar het staat er wel: ook particuliere laadpunten vallen vanaf 2027 onder de eis. AFIR stelt daarbij een interoperabiliteitseis aan het laadpunt zelf. De verordening legt geen boete of vervangingsplicht op aan wie nu al een paal aan de muur heeft. Deze datums staan letterlijk in bijlage II van de AFIR-verordening, gecontroleerd in juli 2026.
Welke versie heb jij nodig?
Het antwoord verschilt per situatie. Zoek in deze tabel het geval dat op jou slaat.
| Wat jij wil | Welk deel je daarvoor nodig hebt |
|---|---|
| Thuis laden zonder pas of app | ISO 15118-2 volstaat |
| Ook onderweg laden bij openbare palen | ISO 15118-2 in je auto, de openbare paal regelt zijn eigen kant |
| Stroom terugleveren aan je huis of het net | ISO 15118-20, plus een auto die bidirectioneel laden ondersteunt |
| Een nieuwe paal die tien jaar mee moet | ISO 15118-20 erbij, want AFIR eist dat deel vanaf 1 januari 2027 voor nieuwe particuliere laadpunten |
Zoek je een laadpaal voor thuis die je tien jaar wil houden, dan weegt de ISO 15118-20 kolom het zwaarst. Die opent de deur naar terugleveren.
Voor de meeste huishoudens is ISO 15118-2 vandaag genoeg. Twijfel je welk model wat ondersteunt, lees dan de specificatie per paal in plaats van de losse vermelding "ISO 15118". Dat ene nummer achter het streepje maakt het verschil tussen laden zonder pas en een auto die je huis voedt. Terugleveren begint bij een bidirectionele laadpaal die ISO 15118-20 op de specificatie heeft staan.