Wanneer wordt ISO 15118-20 verplicht voor een thuislaadpaal?
AFIR verdeelt de communicatie-eisen over drie punten in bijlage II. Alleen punt 2.1.3 gaat over particuliere laadpunten en dus over jouw thuispaal.
| Punt | Voor welke laadpunten | Vanaf | Welke norm |
|---|---|---|---|
| 2.1.1 | Openbaar toegankelijk, AC en DC | 8 januari 2026 | Minimaal EN ISO 15118-1:2019, -2:2016, -3:2016, -4:2019 en -5:2019 |
| 2.1.2 | Openbaar toegankelijk, AC en DC | 1 januari 2027 | Minimaal EN ISO 15118-20:2022 |
| 2.1.3 | Particulier, AC en DC | 1 januari 2027 | EN IEC 61851-1:2019 bij laadmodus 2, EN ISO 15118-20:2022 bij laadmodus 3 of 4 |
Laadmodus 3 is de gewone wallbox aan je muur, dus punt 2.1.3 gaat wel degelijk over thuisladen. De verordening spreekt over particuliere laadpunten die vanaf 1 januari 2027 worden geïnstalleerd of gerenoveerd. De woorden 'geïnstalleerd of gerenoveerd' bepalen het verschil. De datum hangt aan het moment van plaatsing, niet aan het moment waarop je laadt.
De punten 2.1.1 tot en met 2.1.3 staan sinds 2025 in bijlage II. Ze zijn toegevoegd door gedelegeerde verordening (EU) 2025/656 en staan in de geconsolideerde tekst van verordening (EU) 2023/1804 (geverifieerd juli 2026).
Waarom 8 januari 2026 over openbare palen gaat
In artikelen over AFIR duikt vaak 8 januari 2026 op. Die datum komt uit punt 2.1.1 en slaat uitsluitend op openbaar toegankelijke laadpunten. Denk aan palen langs de weg, op parkeerterreinen en bij bedrijven waar iedereen mag laden. Een paal op je eigen oprit valt daar niet onder. Wie 8 januari 2026 presenteert als deadline voor de communicatie-eis thuis, plakt de datum op de verkeerde groep.
ISO 15118 is geen enkele norm, maar een familie. De delen 1 tot en met 5 van ISO 15118 regelen de basiscommunicatie tussen auto en laadpunt. Deel 20 is de tweede generatie daarvan en de enige die punt 2.1.3 noemt.
Wat geldt er in jouw situatie?
Het antwoord verschilt per situatie.
| Jouw situatie | Wat geldt er |
|---|---|
| Je laadpaal hangt er al | Er verandert niets. AFIR werkt niet met terugwerkende kracht. |
| Je laat er vóór 1 januari 2027 een plaatsen | Punt 2.1.3 geldt niet voor jouw paal. Je installeert onder de regels die tot die datum gelden. |
| Je laat vanaf 1 januari 2027 installeren of renoveren | Het laadpunt moet voldoen aan EN ISO 15118-20:2022. Een gewone wallbox laadt in laadmodus 3 en valt daaronder. |
Renoveren telt in punt 2.1.3 net zo zwaar als installeren: de verordening noemt beide handelingen in één adem. Bijlage II omschrijft renoveren als een ingrijpende of volledige vervanging van de laadpuntapparatuur. Gewoon onderhoud valt er niet onder. Het vervangen van losse onderdelen zoals een laadkabel telt evenmin mee.
Moet je wachten met kopen tot 2027?
Nee, om drie redenen.
- Een paal die je vóór 1 januari 2027 laat plaatsen, valt buiten punt 2.1.3. Er volgt geen moment waarop hij alsnog moet voldoen.
- De eis gaat over de taal die auto en laadpunt spreken, niet over hoe snel je paal laadt.
- De verordening legt de eis bij het laadpunt, niet bij jou als eigenaar.
Een misverstand dat je vaker tegenkomt: sommige artikelen vatten punt 2.1.3 samen als een verplichting tot bidirectioneel laden. De verordeningstekst zegt iets nauwers: het laadpunt moet voldoen aan EN ISO 15118-20:2022. Die norm maakt bidirectioneel laden mogelijk, maar schrijft niet voor dat elk laadpunt het ook uitvoert.
Waar je bij een nieuwe thuislaadpaal op let
Bij de keuze van een thuislaadpaal wegen deze drie punten vandaag zwaarder.
- Een laadpaal met MID-meter: die geijkte kWh-meter legt je laadverbruik officieel vast. Zonder zo'n meter loop je geld mis.
- Firmware-updates: zo groeit je paal mee met nieuwe protocolversies.
- Ondersteuning van ISO 15118-20: alleen nodig als je later bidirectioneel wilt laden.
Die MID-meter is geen extraatje voor zakelijke rijders. Sinds 1 januari 2026 kun je vastgelegde laadsessies laten omzetten in emissiereductie-eenheden (ERE). Dat geldt voor particuliere laadpunten net zo goed als voor zakelijke. Gemiddeld levert het honderden euro's per jaar op. Let op één ding: de meter moet in de laadpaal zelf zitten. Een losse MID-meter in de meterkast telt voor particulieren niet mee.
Bidirectioneel laden is de functie waarin je ISO 15118-20 thuis het snelst terugziet. De norm voegt meer toe dan dat, onder andere geavanceerd slim opladen. Bij een bidirectionele laadpaal levert je auto stroom terug aan je huis (V2H, vehicle-to-home) of aan het elektriciteitsnet (V2G, vehicle-to-grid).
De korte versie: koop gerust nu. Een thuislaadpaal die je vóór 1 januari 2027 laat plaatsen blijft gewoon toegestaan. Let bij het vergelijken van een laadpaal voor thuis vooral op de MID-meter en op de updatestrategie van de fabrikant. Die twee bepalen de komende jaren meer voor jou dan de datum in de verordening.