Wat is OCPP precies?
Elke moderne laadpaal heeft een verbinding met een beheersysteem. Dat systeem, ook wel het Charge Point Management System (CPMS) of backoffice genoemd, stuurt de paal aan: het start en stopt laadsessies, leest het verbruik uit, stuurt firmware-updates en zorgt voor de afrekening. OCPP regelt de communicatie tussen die laadpaal en dat systeem.
Het protocol is in 2009 ontwikkeld door de Nederlandse stichting ElaadNL, samen met Logica en Alfen. Vanaf 2014 wordt het wereldwijd beheerd door de Open Charge Alliance. Inmiddels is OCPP de internationale standaard die door vrijwel alle laadpaalfabrikanten en laadbeheerders wordt ondersteund.
Waarom 'open' het sleutelwoord is
Zonder een open protocol zou een laadpaal van merk A alleen werken met software van datzelfde merk. Je zit dan voor de hele levensduur van de paal vast aan één leverancier voor beheer, contracten en updates. Met OCPP kun je een laadpaal van Alfen koppelen aan een backoffice van een willekeurige laadbeheerder, en omgekeerd.
Voor particulieren betekent dat keuzevrijheid: wil je later overstappen naar een ander laadcontract of een andere energieleverancier? Je laadpaal blijft gewoon werken. Voor installateurs en wagenparkbeheerders is het een groot voordeel: geen afhankelijkheid van één merk voor de software die alles aanstuurt.
OCPP 1.6 en OCPP 2.0.1: wat verandert er?
In de praktijk kom je twee versies tegen:
- OCPP 1.6J: vastgesteld in 2015, breed ondersteund en de versie die je nu op de meeste laadpalen aantreft. Stabiel, goed gedocumenteerd en geschikt voor de meeste laadsituaties, inclusief slim laden via een SmartCharging-profiel.
- OCPP 2.0.1: vastgesteld in 2020 en in 2024 ook een internationale norm (IEC 63584). Veel uitgebreider: betere beveiliging via TLS, verfijnd apparaatbeheer, meer mogelijkheden voor slim laden en native ondersteuning voor betaling aan de laadpaal. Ook de communicatielaag voor ISO 15118-20, de standaard achter V2G en bidirectioneel laden, vereist OCPP 2.0.1.
De twee versies zijn niet onderling uitwisselbaar. Een laadpaal op 1.6 kan niet zomaar met een 2.0.1-backoffice communiceren. Voor thuisgebruikers is 1.6 op dit moment nog ruim voldoende. Voor zakelijke en publieke installaties wordt 2.0.1 de standaard — sommige tenders en subsidies stellen het al verplicht.
Wat heeft OCPP met thuislaadpalen te maken?
Veel mensen denken dat OCPP alleen relevant is voor publieke laadpunten of grote wagenparken. Toch heeft het ook directe waarde thuis. Een slimme laadpaal met OCPP-ondersteuning koppel je aan een energiebeheersysteem of een dynamisch laadcontract, zodat je automatisch laadt op de goedkoopste momenten of op je eigen zonnestroom.
Voor zakelijke verrekening is OCPP onmisbaar. Laad je thuis en wil je het zakelijke deel declareren? Dan stuurt je laadpaal via OCPP de sessiedata door naar een MSP (Mobility Service Provider) zoals Travelcard of Shell Recharge, die de afrekening met je werkgever verzorgt. Een MID-meter in de paal en OCPP-ondersteuning vormen samen de basis voor zo'n setup.
OCPP en de AFIR-regelgeving
De Europese AFIR-verordening (Alternative Fuels Infrastructure Regulation), die op 13 april 2024 van kracht werd, schrijft OCPP zelf niet letterlijk voor. Wat AFIR wél verplicht stelt voor nieuwe publieke laadpunten, zijn ISO 15118 (voor communicatie tussen auto en paal) en OCPI (voor roaming en datadeling). De concrete deadlines:
- Vanaf 8 januari 2026: ISO 15118-2 verplicht voor nieuw geplaatste publieke AC-laadpunten.
- Vanaf 1 januari 2027: ISO 15118-20 verplicht voor alle nieuwe laadpunten, publiek én privaat, AC én DC.
ISO 15118-20 is de standaard voor V2G en bidirectioneel laden. De functies die daarvoor nodig zijn, zijn in de praktijk alleen te realiseren met OCPP 2.0.1 als backoffice-protocol. Wie vandaag publieke of toekomstbestendige laadinfrastructuur plaatst, kiest daarom het beste direct voor 2.0.1.
Waar let je op bij de aanschaf van een laadpaal?
OCPP-ondersteuning is niet de eerste vraag bij de aanschaf van een laadpaal, maar wel een belangrijke. Drie dingen om te checken:
- Welke versie ondersteunt de paal? OCPP 1.6J is het minimum voor slim laden. OCPP 2.0.1 is toekomstvaster en vereist voor V2G-toepassingen.
- Is de paal vrij te koppelen aan een backoffice naar keuze, of is hij gebonden aan één laadbeheerder? Echte open OCPP geeft je de vrijheid om later te switchen.
- Krijgt de paal firmware-updates? Sommige palen op 1.6 kunnen via een update naar 2.0.1. Vraag dit na bij de fabrikant of check de productpagina.
Bij Wallbox Discounter staat per laadpaal vermeld welke OCPP-versie wordt ondersteund. Twijfel je welke paal het beste bij jouw situatie past? Vraag advies via telefoon of WhatsApp. We helpen je de juiste keuze te maken.